Jak naprawić slice'a?
Piłka znowu ucieka w prawo, więc zaczyna się szukanie winnego. Może biodra obracają się za wolno? Może łokieć ucieka? Może głowa podnosi się za wcześnie?
Piłka nie ma pojęcia, co robiły Twoje biodra. Nie widziała łokcia ani głowy. Kij dotyka jej przez 0,00045 sekundy - setki razy krócej, niż trwa mrugnięcie oka. I tylko ten moment się liczy.
Nazwijmy go momentem prawdy. Cała reszta zamachu - biodra, łokcie, chwyt, ustawienie - ma znaczenie tylko o tyle, o ile zmienia to, co dzieje się właśnie wtedy. A dzieją się dokładnie dwie rzeczy.
Moment prawdy: dwie rzeczy, które decydują o kierunku
1. Gdzie patrzy główka kija. W chwili uderzenia główka może patrzeć prosto na cel, w prawo (otwarta) albo w lewo (zamknięta). Golfiści nazywają to face angle. Więcej o tym, co go zmienia, w artykule o pozycji główki kija.
2. Dokąd leci kij. Kij może w chwili uderzenia lecieć prosto do celu, w lewo albo w prawo. To club path, czyli ścieżka kija. Jak ustawienie i ruch ciała ją zmieniają, opisałem w artykule o club path.
Te dwie rzeczy to nie to samo. Kij może lecieć w lewo, a główka w tym samym momencie patrzeć w prawo. I właśnie z tej różnicy rodzi się slice. Główka w prawo i kij w lewo nie znoszą się nawzajem jak plus i minus. Jest odwrotnie: im bardziej się rozjeżdżają, tym mocniej piłka skręca.
Czym właściwie jest slice? Kierownica i droga
Wyobraź sobie jazdę samochodem. Ścieżka kija to droga. Główka kija to kierownica.
Droga biegnie prosto, kierownica skręcona w prawo - wypadasz z drogi w prawo.
Droga biegnie w lewo, kierownica w prawo - też wypadasz w prawo. I to mocno.
Droga biegnie w prawo, kierownica jeszcze bardziej w prawo - znowu wypadasz w prawo.
Kierownica ustawiona dokładnie wzdłuż drogi - jedziesz drogą, bez wypadania. Nawet jeśli sama droga nie prowadzi do celu.
Widzisz wspólny mianownik? Za każdym razem, gdy wypadasz w prawo, kierownica jest skręcona bardziej w prawo niż biegnie droga. Nie ma znaczenia, dokąd prowadzi droga. Liczy się to, jak kierownica jest ustawiona względem niej.
To jest cała definicja slice'a: główka kija patrzy bardziej w prawo, niż leci kij. Im większa ta różnica, tym mocniej piłka skręca. Trzeci przypadek pokazuje też coś, co zaskakuje wielu golfistów: slice'a da się zagrać nawet wtedy, gdy kij leci w prawo.
Wszystkie kierunki w artykule opisuję dla osób grających prawą ręką. Dla leworęcznych - odwrotnie.
Piłka powie Ci, co się stało
Nie potrzebujesz kamery ani radaru, żeby wiedzieć, co było z główką i ścieżką. Wystarczy patrzeć na piłkę i zadać dwa pytania.
Gdzie piłka wystartowała? Tam, gdzie patrzyła główka. Piłka odbija się od twarzy kija trochę jak od ściany - leci w stronę, w którą ta ściana była zwrócona. Ścieżka kija też ma tu swoje zdanie, ale znacznie mniejsze. Pomiary radarowe pokazują, że przy driverze główka odpowiada za około 85% kierunku startu, a przy ironach za około 75%.
Jak piłka skręciła? To już sprawa różnicy między główką a ścieżką - naszej kierownicy względem drogi. Skręt w prawo oznacza, że główka patrzyła bardziej w prawo, niż leciał kij.
Slice zawsze skręca w prawo, ale może wystartować z trzech różnych miejsc. Każde mówi co innego:
Co widzisz | Główka (kierownica) | Ścieżka (droga) | Gdzie szukać przyczyny |
Start w prawo, potem jeszcze bardziej w prawo | otwarta, patrzy w prawo | mniej w prawo, prosto albo w lewo | głównie główka: chwyt, za mocne ściskanie kija, nadgarstki |
Start prosto na cel, potem w prawo | patrzy na cel | w lewo | głównie ścieżka: ustawienie ramion i ciała, start zamachu w dół rękami |
Start w lewo, potem w prawo | lekko w lewo | mocno w lewo | głównie ścieżka: ciało ustawione w lewo, piłka za bardzo z przodu, „prawy sierpowy” |
Jedno zastrzeżenie: ta tabela działa, gdy trafiasz środkiem kija. Uderzenie bliżej pięty dodatkowo pogłębia slice'a, więc najpierw sprawdź, gdzie kij trafia piłkę. Pomogą w tym naklejki na twarz kija, które zostawiają ślad uderzenia.
Jak to wygląda na TrackManie? Główka to face angle, ścieżka to club path, a różnica między nimi to face to path. Plus oznacza prawo, minus lewo. Przykład: face angle +2°, club path −4°, face to path +6°. Kierownica jest 6° w prawo względem drogi, więc piłka wystartuje lekko w prawo i skręci jeszcze bardziej w prawo. Dodatnie face to path to slice.
Więc biodra i łokieć nie mają znaczenia?
Mają, ale tylko przez to, co robią z kierownicą i drogą. Biodra, które wyprzedzają ręce, mogą zostawić główkę otwartą. Ramiona ustawione w lewo przesuwają drogę w lewo. Mocno ściśnięty kij nie pozwala rękom domknąć główki. Każdy z tych ruchów działa na piłkę wyłącznie przez moment prawdy.
Dlatego każdą poradę – od kolegi z klubu, z internetu, nawet ode mnie - warto sprawdzić jednym pytaniem: co ona zmienia w główce albo w ścieżce?
Jeśli umiesz odpowiedzieć i pasuje to do tego, co mówi Twoja piłka - świetnie. Jeśli nie umiesz, to nie jest poprawka, tylko zgadywanie. A zgadywanie przy slice'ie ma brzydki zwyczaj: często pogłębia problem.
Cztery poprawki, które pogłębiają slice'a
Każda z nich brzmi rozsądnie. Każda czasem nawet działa –- przez kilka uderzeń. Problem w tym, że przesuwa drogę, a kierownicę zostawia skręconą.
1. „Piłka ucieka w prawo, więc celuję w lewo”
Co się dzieje: ustawiasz ramiona i ciało w lewo, więc droga też biegnie w lewo. Główka zwykle zostaje tam, gdzie była.
Efekt: różnica między kierownicą a drogą rośnie. Piłka startuje bardziej w lewo i skręca jeszcze mocniej w prawo.
2. „Przesunę piłkę bardziej w lewo, żeby główka zdążyła się domknąć”
Co się dzieje: główka rzeczywiście ma ułamek chwili więcej na domknięcie. Ale żeby sięgnąć piłki z przodu, ramiona obracają się w lewo, a razem z nimi droga.
Efekt: główka domyka się mniej więcej o tyle, o ile droga ucieka w lewo. Różnica zostaje ta sama, a piłka startuje bardziej w lewo i dalej skręca w prawo. Gdy główka domknie się trochę bardziej, piłka poleci prosto w lewo.
3. „Ścisnę mocniej, żeby mieć kontrolę”
Co się dzieje: napięte dłonie i przedramiona nie mogą swobodnie obrócić kija, więc główka nie zdąża się domknąć.
Efekt: kierownica zostaje skręcona w prawo. Tego ściskania nie widać na nagraniu, a potrafi zepsuć nawet bardzo dobry zamach.
4. „Będę machać bardziej od środka”
Co się dzieje: droga rzeczywiście przesuwa się w prawo. Ale jeśli główka była otwarta przez chwyt, dalej jest otwarta – i to jeszcze bardziej w prawo niż nowa droga.
Efekt: to trzeci przypadek z kierownicą. Piłka startuje w prawo i skręca jeszcze bardziej w prawo. Zmieniło się tylko miejsce, w którym jej szukasz.
Błędne koło
Po jednej takiej poprawce slice się nie zmniejsza. Więc przychodzi kolejna, żeby naprawić pierwszą. Cel w lewo, potem piłka w lewo, potem mocniejszy chwyt, potem „od środka”.
Każda z nich przesuwa start piłki gdzie indziej, a skręt zostaje. W końcu raz główka nie zdąży się domknąć i piłka leci w prawo, a raz domknie się za bardzo i piłka leci w lewo. Zamiast jednego problemu są dwa, a uderzenia stają się coraz mniej powtarzalne.
To nie jest nowe zjawisko. Johnny Farrell, zwycięzca US Open z 1928 roku, pisał w 1951 roku, że golfista przez pierwsze pięć lat próbuje tylu sposobów na slice'a, że nagle ma do pozbycia się katastrofalnego hooka.
Jeden mechanizm, wiele dróg
Slice ma zawsze tę samą przyczynę w momencie prawdy: główka patrzy bardziej w prawo, niż leci kij. Dróg, które do tego prowadzą, jest jednak wiele – od chwytu, przez ustawienie, po to, jak zaczynasz zamach w dół.
Dlatego zamiast kolejnej szybkiej poprawki zacznij od piłki. Sprawdź, gdzie startuje i jak skręca, a potem szukaj przyczyny tam, gdzie wskazuje tabela. Wszystkie te drogi rozkładam po kolei w filmie poniżej.
Jeśli wolisz nie bawić się w mechanika własnego zamachu, zróbmy to razem. Na lekcji TrackMan pokazuje główkę, ścieżkę i miejsce trafienia po każdym uderzeniu, więc od razu wiadomo, którą drogą idzie Twój slice. Umów lekcję.
